Nöbetçi Eczaneler
Labirent Sanat, 7 Aralık 2023-3 Şubat 2024 tarihleri arasında Serhat Akavcı’nın sözlü/yazılı anlatıları odağına alan fotoğraf, video ve heykel işlerinin yer aldığı “3. Sayfa Masalları” başlıklı kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor.
“3. Sayfa Masalları”, hepimizin aşina olduğu masallarda kullanılan arketipsel motifler ve semboller üzerinden kendimizi anlamaya davet eder. Masallardaki patolojik unsurları mercek altına alan işlerde kaygı verici, sınır deneyimler üzerinden ortak benliğimizdeki karanlık yönleri keşfetmeye çalışır. İşler ters gitmeye başladığında verdiğimiz tepkiler, çoğu zaman kişiliğimizle ilgili en doğru referansları sunar. Bu tepkiler dürtüseldir ve muhtemelen korku anında atalarımızda benzer davranışları sergiliyordu.
Efsane ve mit gibi sözlü kültürün ürünü olan masal kahramanlarını rafine edilmiş resimli kitaplardan, Disney’in çizgi filmlerinden, kahramanların oyuncaklarından hatta Hollywood sinemasından tanıyan bir kuşak için masalların sadece sihirli, mutluluk veren ve ışıltılı bir dünyası olduğu yanılsamasına düşülebilir; fakat masalların aynı zamanda en derin endişelerimizi gün yüzüne çıkaran, karanlık, dehşet verici, korku dolu bir tarafı da vardır.
“KİBRİTÇİ KIZ NEDEN ÖLDÜ?”
“3. Sayfa Masalları” başlığı altında Labirent Sanat ’ta bir araya getirilen işlerin oluşum süreci de Serhat Akavcı’nın masalların tehlikeli, tekinsiz diyarını keşfetmesi ve sorgulamasıyla başlar. “Kibritçi kız neden öldü?”, masalı okuyan/dinleyen birinin dudaklarından dökülen bir soru öbeği olarak kalmadı, kalamazdı. Bugünün insanının belki de en büyük kusurlarından birisidir kayıtsızlık: Şiddete, haksızlığa, yoksulluğa, her türlü adaletsizliğe, her türlü ayrımcılığa… Serginin alt metnini oluşturan düşünme, sorgulama sürecini başlatan da “Kibritçi Kız”ın bir kış akşamı kalabalık bir caddede, kayıtsız bakışlar ardında, satmak zorunda olduğu kibritleri yakarak kendini ısıtma çabasına karşı trajik bir biçimde hipotermiden ölmesidir. Kayıtsızlığımız, ne yazık ki, “Kibritçi Kız”a bugünün caddelerinde de rastlama ihtimalimizi mümkün kılıyor.
“masalların özünde hayata dair benzerlikler kurmamak işten bile değildir”
Masallarda, her zaman belirsiz bir zamanda ve mekanda gerçek dışı insanların, canlıların başından geçen olağan dışı olayların anlatıldığı vurgulansa da özünde hayata dair benzerlikler kurmamak işten bile değildir. Shakespeare’in Bir Yaz Gecesi Rüyası’nda “Ama onların öyküsünü bütün gece boyunca dinledikten sonra anlattıklarının büsbütün hayal mahsulü olduğunu düşünmek mümkün değil. Her ne kadar inanılmaz, tuhaf da olsa anlattıklarında ilginç bir içtenlik var.” [1] ifadesindeki gerçeklik payına dair hissiyat, Serhat Akavcı’nın işlerinin oluşmasına da kaynaklık etmiştir.
masallarda yıllar içinde gözlemlenen değişim ve dönüşümün izi
“3. Sayfa Masalları” sergisi, hemen hepimizin aşina olduğu ya da bildiği “Hansel ve Gretel”, “Pamuk Prenses”, “Kibritçi Kız”, “Rapunzel”, “Bin Derili”, “Kırmızı Başlıklı Kız” ve “Sindirella” masallarını Grimm Kardeşler’in 19. yüzyılın ilk yarısında masal anlatıcılarından derlediği, anlatının tüm katmanlarının yer aldığı dipnotlarla yayımladığı ve görece daha orijinal varyasyonlarıyla birlikte okuyucuya sunulduğu kitabı ölçü alınarak şekillendi. Bu tercihin sebebi, masallarda yıllar içinde gözlemlenen değişim ve dönüşümün izini sergilenen işlere yansıtabilmek ve izleyiciye masalların anlatılageldiği tarihleri arasında katmanlı bir okuma ve karşılaştırma imkanı sunabilmekti.
Sergi, adını gazetelerde okuduğumuz üçüncü sayfa haberleri [2] ile masallardaki patolojik unsurların içeriksel benzerliğinden/yakınlığından alıyor. Masallardaki zamanın ve mekanın belirsizliği, karakterlerin doğa üstü güçleri, görünüşleri, kahramanların anlatının içinde fiziksel özelliklerinin tüm yönleriyle verilmemesi, sihir, büyü gibi birçok unsur, masalların gerçek yaşamla bağının olmadığı hissini yaratsa bile anlatanın hayal gücünü besleyen kaynağın bu dünya olması, bir noktada yakınlıklar kurmamızı kaçınılmaz hale getirir. Serhat Akavcı’nın “3. Sayfa Masalları” başlıklı kişisel sergisi, 3 Şubat 2024 tarihine kadar Labirent Sanat ’ta ziyaret edilebilir.
—————————————————————–
[1] William Shakespeare, Bir Yaz Gecesi Rüyası, (Çev. Bülent Bozkurt), Remzi Kitabevi, İstanbul, 2004.
[2] Gazetelerin üçüncü sayfasında yayınlanan ve ağırlıklı olarak kaza, yangın, gasp, darp, cinsel şiddet, bıçaklama, adam yaralama, öldürme gibi adli olayları işleyen haberlere verilen addır.