Nöbetçi Eczaneler
Dünyada işlevini sürdüren en eski tersanelerden biri olan ve yaklaşık 600 yıllık denizcilik tarihini günümüze taşıyan Haliç Tersanesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) kapsamlı koruma ve yeniden işlevlendirme projelerinin yeni halkasıyla kapılarını sanatseverlere açtı. 2024 yılında İstanbul Sanat Müzesi ile kültür hayatına kazandırılan tarihi yerleşkenin restorasyonu tamamlanan B Blok yapısı, Forsa Performans Sanatları Merkezi (Forsa PSM) adıyla resmen hizmete girdi.
Teleskopik tribünüyle ayakta 1600, oturma düzeninde 512 kişiyi ağırlayabilen merkez; konserlerden sahne gösterilerine, dramaturjiden ses arşivciliğine uzanan zengin etkinlik ve eğitim programıyla tarihi endüstri mirasını çağdaş sanat üretiminin kalbine dönüştürüyor. Kentin yeni prestij mekanlarından biri olan Forsa İstanbul, şanına yaraşır görkemli bir törenle hizmete açıldı. İBB Başkanvekili Nuri Aslan’ın ev sahipliğinde yapılan törene; İBB’nin üst yönetimi, İBB meclis üyeleri, çeşitli siyasi parti ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda sanatsever katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşımızın okunmasıyla başlayan törende, yapının yapım aşamalarını konu alan video gösterimi yapıldı.
Forsa Performans Sanatları Merkezi’nin açılışında sırasıyla İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ve İBB Başkanvekili Nuri Aslan birer konuşma yaptı. Sözlerine İstanbul’un seçilmiş Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’nun sevgi ve selamlarını ileterek başlayan Nuri Aslan, cezaevlerinde tutuklu bulunan Can Atalay, Osman Kavala, Selahattin Demirtaş, Ekrem İmamoğlu’nun da tutuksuz yargılanması gerektiğini ifade ederek; “Eğer bir problem varsa, yargılamanın sonunda eğer cezaevine girmeleri gerekiyorsa, o zaman girerler. Ancak şimdi anayasanın herkese eşit uygulanması gerektiğini buradan ifade etmek isterim” diye konuştu.
“İNANIYORUM Kİ EKREM BAŞKANIMIZA VE TÜM DOSTLARIMIZA KAVUŞACAĞIZ”
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, konuşmasını şu şekilde sürdürdü: “Bugün Haliç Tersanesi’nde, Forsa Performans Sanatları Merkezi açılışımızda sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. İnsanın içinde, bazen kendisine bile söyleyemediği şeyler vardır. Yarım kalmış hayaller, ertelenmiş sevinçler, saklanmış duygular… Sonra bir akşam… Bir sahnede tek bir söz duyarsınız. Bir şarkı çalar. Ya da bir bir tablonun önünde öylece durursunuz. Yıllardır adını koyamadığınız o duyguyu, bir başkasının eserinde hemen tanırsınız. Oyun biter, şarkı susar, ışıklar yanar. Dışarı çıktığınızda sokaklar, vapurlar, kalabalık aynıdır ama içinizde bir kapı açılmıştır artık. Sanatın bana göre en güzel yanı tam da budur: İnsanın kendi içinde unuttuğu o kapıyı açabilmesi. Bugün burada, o kapıları açan sanatçılarımızla ve dostlarımızla bir aradayız. Bu vesileyle, sanata ve sanatçıya her zaman en güçlü desteği veren, bir buçuk yılı aşkındır hukuksuzca Silivri’de tutulan Ekrem Başkanımızın selamlarını iletiyorum sizlere… Dün biliyorsunuz 8 arkadaşımıza daha kavuştuk. Biliyorum ve inanıyorum ki Ekrem Başkanımıza ve tüm dostlarımıza kavuşacağız.”
“BİRİ VAPUR YAPIYOR, DİĞERİ ŞEHRİN RUHUNU BESLİYOR”
“Bir şehrin sanata ekmek gibi, su gibi ihtiyacı var. Çünkü İstanbul’u, ancak birbirimizin derdini, sevincini anlayabildiğimizde gerçekten hissedebiliriz. Aynı salonda yan yana oturuyoruz; çıkarken belki başka başka şeyler düşünüyoruz ama o akşam, bu şehrin ortak bir anısında buluşuyoruz. Bu buluşmanın Haliç Tersanesi’nde olması benim için ayrıca çok özel. Burası Fatih Sultan Mehmed’in 1455’te kurduğu koca bir tarih. Benim için aynı zamanda gençliğimin mekanı. Ben genç bir mühendis adayıyken stajımı burada yaptım. Bir zamanlar unutulmaya bırakılan bu tersaneyi; Ekrem Başkanımızın vizyonuyla ve Şehir Hatları’nda çok büyük emeği olan Sinem Dedetaş Başkanımızla birlikte yeniden ayağa kaldırdık. Bakın, bugün bir tarafta vapurlarımız tamir ediliyor, yenileri yapılıyor; hemen iki adım ötede bir sanatçı provasını yapıyor. Biri vapur yapıyor, diğeri şehrin ruhunu besliyor. İstanbul Sanat Müzesi’nde Fatih’in portresini İstanbullularla buluşturduğumuz bu alanda, şimdi Forsa ile genç sanatçılarımıza yer açıyoruz.”
“GENÇLERİMİZ GELSİN, SADECE İZLEMESİN; BURADA ÜRETSİN, SAHNEDE OLSUN”
“Bizler Cumhuriyet’in çocuklarıyız. Bu nedenle Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir’ sözünü bir görev bildik. Göreve geldiğimiz günden bu yana da bunun için çalıştık. Gazhane’yi, Feshane’yi, Metrohan’ı, Casa Botter’i, Muammer Karaca Tiyatrosu’nu, Kuyumcuhan’ı ve nice miraslarımızı ayağa kaldırdık. Gençlerimiz için onlarca yeni kütüphane açtık. Ve durmuyoruz, yenilerini yapmaya devam ediyoruz. Kadıköy’deki Haldun Taner ve Fatih’teki Reşat Nuri tiyatrolarında, Bukoleon Sarayı’nda ve Kara Surları’nda çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Feshane ve Rumeli Hisarı’nda ikinci etapları, Yedikule Gazhanesi’nde ise üçüncü etabı bitirip İstanbullularla buluşturacağız. Çünkü bizim tek bir derdimiz var: Bağcılar’dan Pendik’e, Sarıyer’den Sultanbeyli’ye kadar bu şehrin hiçbir çocuğu bir tiyatrodan, bir konserden uzak kalmasın. Gençlerimiz gelsin; sadece izlemesin, burada üretsin, sahnede olsun. Cumhuriyet’in aydınlık sesini buradan duyursun.”
“FORSA PERFORMANS SANATLARI MERKEZİ, İSTANBUL’UMUZA HAYIRLI OLSUN”
“Ekrem Başkanımıza; İBB Miras, İBB Kültür ve Şehir Hatları ekiplerimize, tersanemizin emekçilerine ve bu mekana hayat veren tüm sanatçılarımıza yürekten teşekkür ediyorum. Dilerim bugün burada duyduğumuz bir ses, içimizde kapalı duran kapıları açsın. Ve dilerim o kapı bir daha hiç kapanmasın. Forsa Performans Sanatları Merkezi’miz İstanbul’umuza hayırlı olsun.”
“ÇAĞDAŞ, YENİLİKÇİ, İSTANBUL’A YAKIŞAN, BİZDEN BEKLENENE UYGUN BİR PROJE”
“Bütün bu çalışmaların sonunda bugün Haliç Tersanesi’nde ortaya koyduğumuz bu çalışma, Forsa Performans Sanatları Merkezi, şu an içinde bulunduğunuz, kapandığında 1600 kişilik kapasiteye cevap verebilecek bir alanla 512 kişilik oturma kapasitesiyle yeni nesil kamunun yöneteceği ve sanatçılara, kültür insanlarına açık, projeleri beraber geliştirme konusunda yarı programı İBB tarafından yarı programı da açık katılımcı program tekliflerine açık bir performans sanatları merkezi olarak açılmış oluyor. Bu haliyle çağdaş, yenilikçi, İstanbul’a yakışan, bizden beklenene uygun bir proje yaptığımızı; eski eser çalışmalarının içerisinde çağdaş mimari ve yerleştirmenin de İBB Miras tarafından nasıl yapılabileceğinin çok güzel örneği olan bir proje olarak sunmaktan gurur duyduğumuz bir proje. Huzurlarınızda Başkanımız Ekrem İmamoğlu’na çok teşekkür ediyorum. O bu projeyi baştan beri çok destekleyen çok özel bir isimdi. Göreve başladığı andan itibaren projelerimizi aynı duyarlılık, aynı hassasiyetle sürdürmemize büyük katkısı olan sevgili Nuri Başkanımıza çok teşekkür ediyorum.”
YAPININ TARİHÇESİ VE MİMARİSİ
İstanbul’un Osmanlı egemenliğine geçmesinin ardından Fatih Sultan Mehmed tarafından kurulan Tersâne-i Âmire, zamanla kıyı boyunca eklenen gemi inşa tezgâhları, ambarlar, atölyeler, havuzlar, kışlalar ve üretim birimleriyle Osmanlı denizciliğinin merkezlerinden biri hâline geldi. 16. yüzyılda imparatorluk sınırlarındaki tersanelerin idari olarak buraya bağlanmasıyla denizcilik üretimi ve eğitimi açısından merkezî bir kimlik kazanan yapı, 18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı denizciliğinin modernleşme süreciyle birlikte genişletildi. 1913 yılında Tersâne-i Âmire’nin Taşkızak, Camialtı ve Haliç tersaneleri olarak ayrılmasının ardından bugünkü Haliç Tersanesi, Kasımpaşa Deresi ile Atatürk Köprüsü arasında yer alan rıhtımı, inşa kızakları, kuru havuzları ve atölye binalarıyla yaklaşık 600 yıllık denizcilik mirasını günümüze taşıyan önemli bir endüstri yapısı olarak varlığını sürdürüyor.
