Nöbetçi Eczaneler
Dijital dünyanın hızla akıp giden, yüzeysel gürültüsünde; kaleme, kâğıda, dokunmanın ve durup düşünmenin dinginliğine açılan zarif bir sığınak: İstanbul Defter Buluşması.
İstanbul Deniz Müzesi’nin tarihi ve köklü atmosferinde gerçekleşen bu özel buluşma, yalnızca bir etkinlik değil; büyük-küçük ayrımı gözetmeksizin kalemle, kâğıtla ve üretmenin kendisiyle gönül bağı kuran usta elleri, tutkulu üreticileri ve kitapseverleri aynı çatı altında buluşturan bağımsız bir kültür hareketi. Biletin yerini zamansız bir hatıra pasaportunun, sıradan bir fuar deneyiminin yerini ise aynı tutkuyu paylaşan insanlarla kurulan sıcak bağların aldığı bu özel organizasyonu, kurucu mimarı Tolga Kartal’ın anlatımı ve katılan değerli üreticilerden bazılarının hikâyeleriyle bir araya getirdik.
Editör olarak bende en çok iz bırakan şeylerden biri ise bazı stantlarda karşılaştığım o tarif edilmesi güç enerji ve samimiyetti. Çünkü burada yalnızca güzel ürünler değil, iletişimin kendisine değer veren insanlar da vardı. Ürettikleri işe duydukları tutkuyu, karşılarındaki insana kurdukları cümleye, bir gülümsemeye, anlatma biçimlerine taşıdıklarını görmek, hem şaşırtıcı hem de fazlasıyla iyi hissettiren bir deneyimdi.
Belki de bazı buluşmaların asıl kıymeti tam burada saklıdır: Maddiyatı değil, maneviyatı beslemelerinde… Bazen bir gülümseme hayatınıza birini katabilir; bazen tek bir söz bir başkasının içinde küçücük de olsa yeniden bir umut yeşertebilir. Bu yüzden korkmadan deneyimleyin; dokunun, dinleyin, sohbet edin. Belki de aradığınız şey, hiç ummadığınız bir masanın başında sizi bekliyordur.
SESSİZ BİR DEVRİM: KALEME VE DÜŞÜNMEYE AÇILAN SAHNE
İstanbul Defter Buluşması’nı kurgularken temel amaçlarımızdan biri, son dönemde sayıları hızla artan lokal markalara kendilerini gösterme imkânı sunmaktı. Birçok organizasyonda büyük markalar öne çıkarılıp, küçük üreticiler dışarıda bırakılırken, biz bu ayrımı zihnimizden tamamen sildik ve büyük-küçük ayrımı gözetmeksizin tüm üreticilere eşit bir alan açtık. Amacımız, lokal üreticilerin büyük markaların ürünlerini tanıması, örnek alması ve gelecekte uluslararası işler yapabilecek seviyeye ulaşmasıydı. Bunun yanı sıra son zamanlarda çocuklarda ve gençlerde artan sosyal medya ile dijital ekran bağımlılığına karşı da bir duruş sergilemek istedik. Kaleme, deftere, dokunmaya, hissetmeye ve düşünmeye dayalı bir alan açmayı hedefledik; çünkü yazan ve düşünen insanların topluma faydalı bireyler olduğuna inanıyoruz. İlk etkinliğimizde 5.000’i aşkın ziyaretçiye ulaştık. Gelen kitle, nerede duracağını ve nasıl davranacağını çok iyi bilen, yüksek kültürel bilince sahip ve kapılarda herhangi bir kargaşaya yol açmayan son derece özel bir ziyaretçi profili oluşturdu.
TARİHİN GÖLGESİNDE BİR HAVZA: DENİZ MÜZESİ’NDEN ANADOLU’YA
İlk etkinliği İstanbul’da ve özellikle Beşiktaş Deniz Müzesi’nde gerçekleştirmemizin köklü bir nedeni vardı. Bizim yazı, defter ve kalem kültürümüz, Osmanlı ve Endülüs medeniyetlerine kadar uzanan zengin bir geçmişe dayanıyor. Müzelerde etkinlik düzenlemek, organizatörler açısından son derece katı kuralları olan ve zorlu bir süreç olsa da bu tarihi atmosferi yaşatmak istedik. Buraya gelen 5.000 ziyaretçi sadece stantları gezmekle kalmadı; müzeyi ziyaret etti, Boğaz havası aldı ve Beşiktaş’ın tarihi dokusunu hissetti. Tabii ki bu hareket İstanbul ile sınırlı kalmayacak. Önümüzdeki süreçte İzmir’e ve ardından Mezopotamya medeniyetlerinin birleşim noktası olan Mardin’e giderek Doğu Anadolu ve Orta Doğu kültürlerini bu markalarla buluşturmayı hedefliyoruz. Biz bu çalışmaya hiçbir zaman ticari bir iş gözüyle bakmadık; kaydolan, mesaj atan ve pasaport alan ziyaretçilerimizle organik bir topluluk hissi inşa ettik.
TİCARETİN ÖTESİNDE BİR MİRAS: PASAPORT KONSEPTİ
Etkinlikte klasik fuar mantığını tamamen reddettik. Koca koca stantlar kurup, insanların sadece alışveriş yapıp gittiği sıradan bir fuar alanı kurgulamak istemedik. Amacımız, yıllar boyu sürecek kültürel bir miras bırakmaktı. Bu yüzden biletli bir organizasyon yapmamıza rağmen insanlara sembolik bir bilet vermek istemedik ve özel bir pasaport tasarladık. Ziyaretçilerimiz, her masayı gezerek kalemleri deniyor, pasaportlarındaki anı, not ve izlenim bölümlerine kendi görüşlerini yazıp, damga bastırıyorlar. On yıl sonra ellerinde tüm markaların damgalarıyla dolu, koleksiyon niteliğinde pasaportlar kalacak. Bu pasaportlar evlerde, raflarda ve vitrinlerde saklanan kalıcı bir hatıra haline gelerek bu kültürü kulaktan kulağa yaymaya devam edecek. Aynı zamanda ziyaretçilerimiz, içeride altı ayda üretilen elmas karat bir kaleme veya özel deri işçiliklerine canlı canlı dokunarak, doğrudan markanın üreticisiyle tanışıp, bilgi alma imkânı buldular.
USTA ELLERİN İZİNDE: TASARIMIN VE İDRAKİN ESTETİĞİ
Alandaki tasarım ve üretim çeşitliliğine baktığımızda, hem yurt dışı mecralardan kopyalama yapanlar hem de kendi el çizimleriyle üretim gerçekleştirenler var. Hatta Deniz Müzesi veya Barbaros Hayrettin Paşa temalı yerel defterler üreten markalarımız, kültürel kimliğimizi doğrudan yansıtıyor. Kullanıcı kitlesine göre estetik algısı da farklılaşıyor. Okuyan, çizen ve anlayan nitelikli kitle, simsiyah bir kapak üzerindeki tek bir simgesel ikonla yetinebilirken; daha genç ve üniversiteli kitle, Uzak Doğu ve Kore estetiğine kayabiliyor.
ZANAATIN KALBİNDEN SESLER: KATILIMCI MARKALARLA SOHBETLER
Eda Balcı | Mumenta
Bir kadın girişimci olarak okuma ve yazma eylemine eşlik eden mum ışığı romantizmini kendi üretimimle buluşturdum. Okurken ve yazarken masalarımı, satırlarımı süsleyen o ışığı neden kendim üretmeyeyim düşüncesiyle bu yola çıkarak mum yapımını öğrendim ve kendi markamı kurdum. Fuarlara katılarak hazırladığım özel esanslı mumlarla yazma deneyimine estetik ve kokulu bir atmosfer katıyor, kendi ışığımı bizzat kendim üreterek kalem ve defterseverlerle buluşturuyorum.
Emine Sümeyye Çelik | Hâkî Dükkan
15 yıllık okul öncesi öğretmenliğinin ardından, internet üzerinden öğrendiğim ciltleme (bookbinding) zanaatını evimdeki masamda tam zamanlı işime dönüştürdüm. Müşterilerimizin özel günleri ve analog anıları için el yapımı fotoğraf albümleri ile anı defterleri üretiyorum. Bu özel albümler; evlilik teklifleri ve yıl dönümleri gibi anlamlı anlarda romantik bir hediye arayan müşterilerimiz, özellikle de erkekler tarafından sıkça tercih ediliyor. Eşimin ve çocuklarımın desteğiyle ev ortamında üretim yapan sıcak bir aile markasıyız.
Funda Yaramış Ovalı | Ffune Design
Çizim hobimi mimarlık eğitimi geçmişimle birleştirerek tüm çizim ve tasarımlarını kendim üstlendiğim “Ffune Design” markasını kurdum. Tasarımdan basıma, stickerların kesimine kadar tüm süreci bizzat yürütüyor ve her parçaya büyük bir emek veriyorum. Kendim de aktif bir dolma kalem ve ajanda kullanıcısı olarak bu tutkuyu paylaşan kalem ve defterseverler için özel ürünler üretmekten büyük bir mutluluk duyuyorum.
Jülide Sönmez | Meisters Haus
Nöroiletişim alanındaki danışmanlık geçmişimle zihnimdeki “ellerle düşünme” hayalini buluşturdum. Bu yılın başında fırınlanmış kil ile çalışmaya başlayarak, özellikle çizgili defter sayfası görünümü üzerine edebiyat, bilim, sanat ve sinir bilimden ilham alan sözleri işledim. Saç tokasına kadar uzanan bu tasarımlarla yazma, düşünme ve düşündüğünün üzerine yeniden düşünme eylemini, insanların günlük yaşamda taşıyabileceği anlamlı aksesuarlara dönüştürüyorum.
Kaan Serin | Palamut Deri Atölyesi
Geleneksel sanatımızda hattatların dikey taşıdığı “kubur” tüplerini, günümüz seyahat edenlerinin ihtiyaçlarına uygun olarak yatay düzlemde; omuz askısı, mürekkep hokkası ve kalem hazneleriyle yeniden tasarladık. Ayrıca bitkisel tabaklanmış derilere işlediğimiz geleneksel ebru sanatını suya dayanıklı cilayla kaplayıp; “Travelers Notebook (Midori)” defter kapaklarına, pasaport ebatlı defterlere, ayraç ve kartlıklara dönüştürüyoruz.
Mustafa Acu | Nova Crafts
Eşimle birlikte öğretmenlik yaparken kırtasiyeye duyduğumuz derin merakla “Neden bu işi kendimiz yapmıyoruz?” diyerek, 6 yıl önce İstanbul’da Nova Crafts markamızı kurduk. İlk dönemlerimizde daha çok ithal ürünlerin satışını gerçekleştirirken, zamanla kendi özgün tasarımlarımızı defterlere dönüştürme kararı aldık. Son 3-4 yıldır tüm ürünlerimizi tamamen yerli imkânlarla ve yerli firmalarla iş birliği içinde üretiyoruz. Tasarımlarımızın gördüğü yoğun ilgi doğrultusunda sürekli yeni tasarımlar geliştirmeyi sürdürüyor; fuarlar ve internet satışlarımızın yanı sıra Türkiye genelindeki 11 mağazada ürünlerimizi kalem ve defterseverlerle buluşturuyoruz.
Mustafa Tolunay & Mehmet Akif Solmaz
Atelier Luma & Replica Cosmos
20 yılı aşkın bilişim kariyerimin ardından Çanakkale’ye yerleşip, doğayı taklit eden ahşap masaüstü aksesuarları tasarlamaya başladım. Ortağım Mehmet Akif Solmaz ile kalem meraklıları için ahşap ve derinin sıcaklığını birleştiren, değerli kalemleri koruyan özel masaüstü tasarımlarımızı bu buluşmada kalemseverlerle buluşturuyoruz.
Nebahat Kavak | Medeniyet Hamuru
Tarih öğretmenliği yaparken başlayan kâğıt yapımı merakımı, Atatürk’ün “Bu gördüğünüz, medeniyetin hamurudur” sözünden ilham alan Medeniyet Hamuru markasına dönüştürdüm. Üsküdar’daki atölyemizde geri dönüştürülmüş malzemeler ve tipo baskı tekniğiyle el yapımı tohumlu kağıtlar, defterler ve takvimler üreterek bu zanaatı yaşatmayı hedefliyoruz.